Thông báo

Thông báo họp nghiệm thu nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và công nghệ cấp Bộ TNMT.2018.08.03

16/09/2021

THÔNG BÁO NGHIỆM THU ĐỀ TÀI LĨNH VỰC VIỄN THÁM TNMT.2018.08.03

Tên đề tài: “Nghiên cứu kết hợp công nghệ viễn thám và mô hình số trị xây dựng kịch bản dòng chảy lũ về hồ chứa phục vụ phòng tránh và giảm nhẹ ảnh hưởng hạ du trong trường hợp sự cố”

Thời gian họp dự kiến: 8 giờ 30 phút, ngày 24 tháng 9 năm 2021 (Thứ sáu).

Địa điểm họp: Phòng họp A1010 (họp trực tuyến vttbtrong), Vụ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Chủ trì: Ông Trần Bình Trọng - Vụ trưởng Vụ KH&CN.

THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

1. Tên đề tài: “Nghiên cứu kết hợp công nghệ viễn thám và mô hình số trị xây dựng kịch bản dòng chảy lũ về hồ chứa phục vụ phòng tránh và giảm nhẹ ảnh hưởng hạ du trong trường hợp sự cố”.

Mã số: TNMT.2018.08.03

Chủ nhiệm đề tài: ThS. Tạ Thị Vân Anh.

Các thành viên tham gia thực hiện chính: TS. Lê Quốc Hưng; TS. Lê Thị Mai Vân; TS. Nguyễn Thanh Hoàn;  TS. Nguyễn Đăng Quang; ThS. Nguyễn Hồng Hiếu; ThS. Đặng Trường Giang; ThS. Trương Thị Tuyết; ThS. Nguyễn Trường Sơn; ThS. Kiều Thị Thanh Tâm.

          Tổ chức chủ trì: Trung tâm Thông tin và Dữ liệu viễn thám, Cục Viễn thám quốc gia, Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Thời gian thực hiện: Từ 7/2018 đến 6/2021.

2. Mục tiêu:

- Xây dưng được quy trình kết hợp công nghệ viễn thám và mô hình số trị dự báo dòng chảy lũ về hồ chứa;

- Mô phỏng được dòng chảy vào hồ chứa trong trường hợp dòng chảy thường, dòng chảy lũ ảnh hưởng đến an toàn hồ chứa.

3. Tính mới và sáng tạo:

Việc xây dựng và cập nhật xây dựng dữ liệu lớp phủ hàng năm có tính liên tục, quy trình đưa ra có thể ứng dụng cho việc cập nhật thường xuyên lớp phủ phục vụ cho một số dự án tại đơn vị mà từ trước đến nay chưa có tính thường xuyên.

Từ trước đến nay, việc đo mưa sử dụng các trạm đo mặt đất, dữ liệu mưa từ vệ tinh có độ phân giải thâp, do đo, xác định và tăng dày lượng mưa gần thời gian thực từ một số loại ảnh viễn thám thời tiết là hữu dụng.

Quy trình công nghệ chính của đề tài được nghiên cứu áp dụng trên cơ sở điều kiện thực tiễn của Việt Nam, các phương pháp được nghiên cứu sẽ được áp dụng mô phỏng và đánh giá đến độ an toàn hồ chứa bởi kịch bản dòng chảy lũ.

4. Kết quả nghiên cứu:

Kết quả triển khai nghiên cứu, đề tài ”Nghiên cứu kết hợp Công nghệ viễn thám và mô hình thủy lực xây dựng kịch bản tài nguyên nước các hồ chứa trong trường hợp sự cố”, bị giảm đáng kể về việc không tính toán và so sánh kịch bản dòng chảy thường và dòng chảy lũ, không sử dụng mô hình Mike SHE cho bài toán này. Đồng thời, các kết quả đưa ra chưa được phân tích, đánh giá về việc giảm thiểu thiệt hại từ kết quả tính toán 2 mô hình nêu trên. Tuy nhiên, kết quả đã đạt được cơ bản các mục tiêu theo thuyết minh. Đó là:

- Xây dựng được Quy trình kết hợp công nghệ viễn thám và mô hình số trị xác định dòng chảy về hồ chứa;

- Thiết lập bộ dữ liệu DEM thành lập từ BĐĐH, DEM ASTER đã chuẩn hóa tại 02 khu vực Bản Chát và Đắk Mi 4.

- Bản đồ lóp phủ mặt đất 02 thời kỳ tại 02 khu vực Bản Chát và Đắk Mi 4;

- 02 kịch bản tài nguyên nước dòng chảy lũ về hồ chứa tại 02 khu vực Bản Chát và Đắk Mi 4;

Bên cạnh đó, kết quả đề tài đã gửi và được xác nhận đăng 02 bài báo trong nước và hỗ trợ 01 Thạc sỹ tại Trường Đại học Mỏ - Địa chất Hà Nội.

Thông qua việc thực hiện đề tài đã nâng cao được năng lực trình độ ứng dụng công nghệ viễn thám trong giám sát tài nguyên nước nói chung, dòng chảy lũ về hồ chứa nói riêng của một số cán bộ kỹ thuật của Cục Viễn thám quốc gia, thêm được một số kinh nghiệm về kỹ thuật và định hướng kỹ thuật xử lý ảnh viễn thám trong giám sát tài nguyên nước, tăng thêm hiểu biết về việc cảnh báo ảnh hưởng tai biến thiên nhiên bằng công nghệ viễn thám trong điều kiện biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, trong thời gian gấp rút thực hiện đề tài, bởi một số yếu tố chủ quan cũng như khách quan, do một số khó khăn gặp phải khi thực hiện nên kết quả cũng có một số hạn chế. Những khó khăn gặp phải nếu được cải thiện sẽ mang lại những kết quả tốt hơn:

- Dữ liệu cho công tác thực nghiệm vẫn còn hạn chế bởi các dữ liệu viễn thám trong thực nghiệm chỉ là các dữ liệu thu thập được trên mạng Internet hoặc các loại ảnh kế thừa từ một số đề tài, dự án đã thực hiện tại Cục Viễn thám quốc gia;

- Trong quá trình nghiên cứu, các cán bộ thực hiện đề tài chưa có sự liên lạc trao đổi thường xuyên với các cơ sở nghiên cứu nước ngoài, mới chỉ dừng ở việc trao đổi thông tin ngắn hạn qua Hội thảo;

- Bởi số liệu thu thập không nhiều nên để kết quả đạt được khả quan hơn cần có thêm số liệu chi tiết và đa thời gian cho việc kiểm chứng mô hình cũng như hoàn thiện phương pháp, quy trình đề xuất.

5. Sản phẩm:

- Quy trình kết hợp công nghệ viễn thám và mô hình số trị xác định dòng chảy về hồ chứa

- Dữ liệu số: DEM, bản đồ lớp phủ cập nhật, độ nhám, lượng mưa tại khu vực nghiên cứu tỷ lệ 1: 50.000

- Kết quả kịch bản mô phỏng dòng chảy lũ tại khu vực nghiên cứu

- Báo cáo tổng kết và các báo cáo chuyên đề.

- Sản phẩm công bố, đào tạo.

6. Phương thức chuyển giao, địa chỉ ứng dụng, tác động và lợi ích mang lại của kết quả nghiên cứu:

Sau khi hoàn thành nghiệm thu đề tài, kết quả và sản phẩm của đề tài sẽ được chuyển giao cho các cơ quan dự kiến tiếp nhận theo quy định.

6.1. Mô tả phương thức chuyển giao:

Việc chuyển giao công nghệ cho các cơ quan đơn vị trong nước thông qua việc đào tạo các cán bộ tham gia trực tiếp đề tài, cũng như các phương pháp, quy trình thực hiện được công bố trong đề tài có tính thực tiễn cao và có thể áp dụng vào thực tiễn sản xuất:

- Đối với các Trung tâm sự nghiệp thuộc Cục Viễn thám quốc gia: Báo cáo về những nội dung nghiên cứu của đề tài, những đề xuất tư vấn, liên quan đến quy trình giám sát, quản lý dòng cháy lũ trong các trường hợp chủ động nguồn ảnh vệ tinh.

- Đối với các cơ quan thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường và các cơ quan thuộc Bộ, ngành có liên quan: đề xuất tư vấn, liên quan đến quy trình giám sát, quản lý tài nguyên nước vào hồ chứa bằng công nghệ cao.

6.2. Tác động và lợi ích mang lại của kết quả nghiên cứu:

a) Đối với nền kinh tế quốc dân: Sản phẩm của đề tài là công cụ mới cho công tác tính toán, mô phỏng, dự báo dòng chảy về hồ chứa bằng ứng dụng công nghệ số, đây là cải tiến trong công nghệ sẽ mang lại hiệu quả về kinh tế cao, tiết kiệm chi phí, rút ngắn thời gian và sức lực của người lao đông.

b) Đối với xã hội:  Sản phẩm của đề tài tạo ra những bước tiến lớn về công nghệ trong lĩnh vực viễn thám phục vụ giám sát tài nguyên nước. Đề tài còn mang lại kết quả lớn lao cho xã hội là bảo vệ tài nguyên rừng, tài sản quý hiếm của quốc gia, cảnh báo và phòng chống những hoạt động tự phát của người dân dẫn đến tình trạng làm tổn hại cho đất nước và tổn thất cho đời sống con người.

c) Đối với môi trường: Đề tài sẽ tạo ra kênh thông tin nhanh chóng, khách quan nhằm đưa ra các biện pháp giảm thiếu tối đa những hậu quả của việc sử dụng rừng đầu nguồn bừa bãi, giám sát tài nguyên nước mặt để đưa ra biện pháp bảo vệ môi trường thiên nhiên và môi trường sống.