Tin Khoa học Công nghệ quốc tế

BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ NHU CẦU LƯƠNG THỰC CÓ THỂ THU HẸP GẦN MỘT PHẦN TƯ MÔI TRƯỜNG SỐNG CỦA CÁC LOÀI VÀO NĂM 2100

30/12/2020 | 0
Một nghiên cứu mới cho thấy các loài động vật có vú, chim và lưỡng cư trên toàn thế giới đã mất trung bình 18% phạm vi môi trường sống tự nhiên do những thay đổi trong việc sử dụng đất và biến đổi khí hậu. Trong trường hợp xấu nhất, tổn thất này có thể tăng lên 23% trong vòng 80 năm tới.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Communications, đã phân tích những thay đổi trong phạm vi địa lý của 16.919 loài từ năm 1700 cho đến nay. Dữ liệu cũng được sử dụng để dự đoán những thay đổi trong tương lai cho đến năm 2100 theo 16 kịch bản khí hậu và kinh tế xã hội khác nhau.

Sự phong phú đa dạng của các loài tạo cơ sở cho các chức năng thiết yếu của hệ sinh thái từ điều chỉnh dịch hại đến lưu trữ các-bon. Tính dễ bị tuyệt chủng của các loài bị tác động mạnh bởi kích thước phạm vi địa lý của chúng và việc đề ra các chiến lược bảo tồn hiệu quả đòi hỏi phải hiểu rõ hơn về các phạm vi đã thay đổi như thế nào trong quá khứ và chúng sẽ thay đổi như thế nào trong các tình huống trong tương lai.

Tiến sĩ Robert Beyer tại Khoa Động vật học của Đại học Cambridge, tác giả đầu tiên của báo cáo cho biết: Kích thước môi trường sống của hầu hết các loài chim, động vật có vú và lưỡng cư đang bị thu hẹp, chủ yếu do con người chuyển đổi đất khi tiếp tục mở rộng các khu vực nông nghiệp và đô thị.

Một số loài bị ảnh hưởng nặng nề hơn những loài khác. 16% số loài đáng lo ngại đã mất hơn một nửa phạm vi lịch sử tự nhiên ước tính của chúng, con số có thể tăng lên 26% vào cuối thế kỷ này.

Phạm vi địa lý của các loài được phát hiện gần đây đã bị thu hẹp đáng kể nhất ở các khu vực nhiệt đới. Cho đến khoảng 50 năm trước, hầu hết sự phát triển nông nghiệp diễn ra ở châu Âu và Bắc Mỹ. Kể từ đó, nhiều diện tích đất đã được chuyển đổi cho nông nghiệp ở các vùng nhiệt đới như phá rừng mưa nhiệt đới để trồng cọ dầu ở Đông Nam Á và tạo đất đồng cỏ ở Nam Mỹ.

Khi con người di chuyển các hoạt động của họ sâu hơn vào vùng nhiệt đới, ảnh hưởng đối với phạm vi các loài đang trở nên lớn hơn, phạm vi tự nhiên của những loài này bắt đầu nhỏ hơn.

Beyer nói: “Vùng nhiệt đới là điểm nóng về đa dạng sinh học với rất nhiều loài sinh vật có quy mô nhỏ. Nếu một ha rừng nhiệt đới bị chuyển đổi thành đất nông nghiệp, sẽ có nhiều loài mất đi môi trường sống lớn hơn so với những nơi như châu Âu”.

Kết quả dự đoán rằng biến đổi khí hậu sẽ có tác động ngày càng lớn đến phạm vi địa lý của các loài. Nhiệt độ tăng và lượng mưa thay đổi sẽ làm thay đổi môi trường sống một cách đáng kể. Các nghiên cứu khác đã dự đoán rằng nếu không có tác động của khí hậu, các phần lớn của Amazon có thể thay đổi từ rừng nhiệt đới tán rừng thành một dạng hỗn hợp giống như thảo nguyên giữa rừng cây và đồng cỏ trống trong vòng 100 năm tới.

Beyer nói: “Các loài ở Amazon đã thích nghi để sống trong một khu rừng mưa nhiệt đới. Nếu biến đổi khí hậu khiến hệ sinh thái này thay đổi, nhiều loài trong số đó sẽ không thể tồn tại - hoặc ít nhất chúng sẽ bị đẩy vào những khu vực nhỏ hơn của rừng mưa nhiệt đới còn lại”.

Ông nói thêm: “Chúng tôi phát hiện ra rằng lượng khí thải các-bon càng cao, tình trạng mất môi trường sống của hầu hết các loài càng trở nên tồi tệ hơn”.

Kết quả cung cấp hỗ trợ định lượng cho các biện pháp chính sách nhằm hạn chế diện tích đất nông nghiệp trên toàn cầu - ví dụ bằng cách tăng cường sản xuất lương thực một cách bền vững, khuyến khích chuyển đổi chế độ ăn theo hướng ăn ít thịt hơn và ổn định gia tăng dân số.

Việc chuyển đổi thảm thực vật tự nhiên thành đất nông nghiệp và đất đô thị, và chuyển đổi môi trường sống thích hợp do biến đổi khí hậu gây ra là những nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm quy mô phạm vi và là hai trong số những mối đe dọa quan trọng nhất đối với đa dạng sinh học trên cạn toàn cầu.

Giáo sư Andrea Manica tại Khoa Động vật học của Đại học Cambridge, người đứng đầu cuộc nghiên cứu cho biết: “Liệu những xu hướng mất mát phạm vi môi trường sống trong quá khứ này có đảo ngược, tiếp tục hay tăng tốc hay không sẽ phụ thuộc vào lượng khí thải các-bon toàn cầu trong tương lai và các lựa chọn của xã hội trong những năm và thập kỷ tới”.

Ông nói thêm: “Trong khi nghiên cứu của chúng tôi định lượng những hậu quả nghiêm trọng đối với phạm vi của các loài nếu việc sử dụng đất toàn cầu và biến đổi khí hậu không được kiểm soát, nghiên cứu cũng chứng minh tiềm năng to lớn của hành động chính sách kịp thời và phối hợp để ngăn chặn và thực sự đảo ngược một phần các xu hướng mất môi trường sống trước đó trong phạm vi toàn cầu. Tất cả phụ thuộc vào những gì con người sẽ làm tiếp theo”.

Nguồn dịch và biên tập: https://www.cam.ac.uk/research/news/climate-change-and-food-demand-could-shrink-species-habitats-by-almost-a-quarter-by-2100

VPTC.HTQT