Tin Khoa học Công nghệ quốc tế

SÓNG ÂM CỦA ĐỘNG ĐẤT DƯỚI NƯỚC TIẾT LỘ NHỮNG THAY ĐỔI TRONG QUÁ TRÌNH ẤM LÊN CỦA ĐẠI DƯƠNG

07/12/2020 | 0

Sóng âm di chuyển hàng nghìn km qua đại dương có thể giúp các nhà khoa học theo dõi sự thay đổi khí hậu. Khi lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính làm ấm hành tinh, đại dương đang hấp thụ một lượng lớn nhiệt lượng đó. Để theo dõi sự thay đổi, một đội tàu toàn cầu gồm khoảng 4.000 thiết bị có tên Argo float đang thu thập dữ liệu nhiệt độ từ độ cao 2.000 mét của đại dương. Tuy nhiên, việc thu thập dữ liệu đó còn ít ỏi ở một số vùng, bao gồm cả những vùng sâu hơn của đại dương và những vùng dưới biển băng.

Vì vậy, Wenbo Wu, một nhà địa chấn học tại Caltech, và các đồng nghiệp đang khơi lại một ý tưởng đã có từ nhiều thập kỷ: sử dụng tốc độ âm thanh trong nước biển để ước tính nhiệt độ đại dương. Trong một nghiên cứu mới, nhóm của Wu đã phát triển và thử nghiệm một cách sử dụng sóng âm thanh do động đất tạo ra truyền qua Đông Ấn Độ Dương để ước tính sự thay đổi nhiệt độ ở những vùng biển đó từ năm 2005 đến năm 2016.

So sánh dữ liệu đó với thông tin tương tự từ Argo float và các mô hình máy tính cho thấy kết quả mới phù hợp. Các nhà nghiên cứu cho thấy rằng nhiệt kế đại dương địa chấn, hứa hẹn theo dõi tác động của biến đổi khí hậu đối với các vùng đại dương ít được nghiên cứu kỹ lưỡng.

Sóng âm được truyền qua nước bởi sự rung động của các phân tử nước, và ở nhiệt độ cao hơn, các phân tử đó dao động dễ dàng hơn. Kết quả là, sóng di chuyển nhanh hơn một chút khi nước ấm hơn. Nhưng những thay đổi đó rất nhỏ nên để có thể đo lường được, các nhà nghiên cứu cần phải theo dõi các sóng trong một khoảng cách rất xa.

 

Nhưng các nhóm bảo vệ môi trường đã vận động chống lại và cuối cùng đã tạm dừng thử nghiệm, nói rằng các tín hiệu do con người tạo ra có thể có tác động xấu đến các loài động vật có vú ở biển.

Tuy nhiên, các nhà khoa học đã nghĩ ra một phương pháp giải quyết triệt để mọi lo ngại về môi trường: Thay vì sử dụng các tín hiệu do con người tạo ra, họ sử dụng động đất. Khi một trận động đất ầm ầm dưới đáy biển, nó giải phóng năng lượng dưới dạng sóng địa chấn được gọi là sóng P và sóng S rung động dưới đáy biển. Một phần năng lượng đó đi vào nước, và khi nó xảy ra, sóng địa chấn chậm lại, trở thành sóng T.

Để theo dõi sự thay đổi của nhiệt độ đại dương, các nhà khoa học đã xác định "động đất lặp lại" - những trận động đất mà nhóm đã xác định là bắt nguồn từ cùng một địa điểm, nhưng xảy ra vào những thời điểm khác nhau.

Dữ liệu cho thấy xu hướng ấm lên nhẹ ở vùng biển, khoảng 0,044 độ C mỗi thập kỷ. Các nhà khoa học cho biết nhóm tiếp theo có kế hoạch thử nghiệm kỹ thuật này với các máy thu ở xa hơn, bao gồm cả ngoài khơi bờ biển phía tây của Úc.

NBH.HTQT

Nguồn dịch và biên tập: https://www.sciencenews.org/article/underwater-earthquakes-sound-waves-ocean-warming-climate-change